Kâr marjı formülü, tek satırda
Kâr marjı = (satış fiyatı − maliyet) ÷ satış fiyatı × 100
250 TL’ye sattığınız, 150 TL’ye mal olan ürün: kâr 100 TL, marj %40.
Yaygın hata, marjla markup’ı karıştırmak. Markup kârı maliyete böler; aynı ürün için %66,7 çıkar. “Maliyetin üstüne %50 koyuyorum” diyen biri, gerçekte %33 marjla satıyordur.
| Maliyetin üstüne koyduğunuz (markup) | Gerçek kâr marjı |
|---|---|
| %25 | %20 |
| %50 | %33,3 |
| %100 | %50 |
| %200 | %66,7 |
Brüt marj yetmez: katkı marjına bakın
Brüt marj yalnızca ürünün maliyetini düşer. Ama kasaya giren her liranın bir kısmı kart komisyonuna, ambalaja ve fire payına gider. Bunları da düşünce kalan pay katkı marjıdır: kira ve personel gibi sabit giderleri ödemek için elinizde kalan para.
Başabaş cirosu buradan çıkar: aylık sabit gider ÷ katkı marjı. Aşağıdaki tablo bunu 23 sektör için gösteriyor.
23 sektörün marjı
Son sütun, 100.000 TL aylık sabit gider için gereken aylık ciro. Sabit giderin kendi tutarınız olduğunu düşünüp orantılayabilirsiniz: 200 bin TL sabit gider, rakamı ikiye katlar.
| Sektör | Brüt marj | Değişken gider | Katkı marjı | 100 bin TL sabit için ciro |
|---|---|---|---|---|
| Büfe | %17 | %2 | %15 | 666.667 TL |
| Eczane | %22 | %1,5 | %20,5 | 487.805 TL |
| Kasap | %25 | %4 | %21 | 476.190 TL |
| Market ve bakkal | %25 | %3 | %22 | 454.545 TL |
| Pet shop | %35 | %5 | %30 | 333.333 TL |
| Kuruyemişçi | %35 | %3 | %32 | 312.500 TL |
| Kırtasiye | %38 | %3 | %35 | 285.714 TL |
| Giyim mağazası | %50 | %6 | %44 | 227.273 TL |
| Çiçekçi | %50 | %6 | %44 | 227.273 TL |
| Fırın ve pastane | %50 | %4 | %46 | 217.391 TL |
| Restoran | %60 | %13 | %47 | 212.766 TL |
| Kafe | %62 | %12 | %50 | 200.000 TL |
| Telefon tamiri | %55 | %5 | %50 | 200.000 TL |
| Gözlükçü | %55 | %5 | %50 | 200.000 TL |
| Kuru temizleme | %55 | %4 | %51 | 196.078 TL |
| Halı yıkama | %70 | %7 | %63 | 158.730 TL |
| Güzellik merkezi | %72 | %8 | %64 | 156.250 TL |
| Kreş | %80 | %5 | %75 | 133.333 TL |
| Kuaför | %82 | %6 | %76 | 131.579 TL |
| Oto yıkama | %82 | %5 | %77 | 129.870 TL |
| Spor salonu | %85 | %7 | %78 | 128.205 TL |
| Berber | %88 | %5 | %83 | 120.482 TL |
| Psikolog | %95 | %6 | %89 | 112.360 TL |
Eczane ve market gibi düşük marjlı sektörlerde ciro büyüktür ama marj dardır; psikolog ve berberde ciro küçüktür ama neredeyse her lira katkıya döner. Bu yüzden “hangi iş daha kârlı” sorusunun cevabı marjda değil, marj × ulaşılabilir ciro çarpımındadır.
Marj, kirayı da belirler
Düşük marjlı bir işte aynı kira çok daha ağırdır: büfede kira tavanı cironun yalnızca %4’ü, giyimde %23’ü. Hesabı sektör sektör kira ciro oranı rehberimizde yaptık. Aynı yöntemle açılış bütçesini ve başabaşı çıkardığımız iki sektör için kafe ve eczane maliyet yazılarına bakabilirsiniz.
Marjı biliyorsunuz; peki o nokta cironu taşır mı?
Marj yarı hesaptır, diğer yarısı müşteri sayısı. Gözünüze kestirdiğiniz noktayı haritada işaretleyin; rakipleri ve tahmini ciro potansiyelini görün.
Ücretsiz Analiz EtMeraklısına: bu marjlar nereden geliyor?
- Marjlar, fizibilite raporlarımızda kullandığımız sektör modellerinin 2026 varsayımlarıdır: ürün ve hizmet karışımının ağırlıklı ortalaması (ör. kafede içecek yüksek, yiyecek düşük marjlı; markette sigara düşük, manav yüksek).
- Brüt marj satılan malın maliyetini, değişken gider ise ciroyla birlikte artan kalemleri (kart komisyonu, ambalaj, fire, bakım) kapsar. Kira, personel ve diğer sabit giderler dışındadır.
- Bunlar sektör ortalamasının istatistiği değil model varsayımıdır; sizin tedarik fiyatlarınız, fire oranınız ve ürün karışımınız marjı değiştirir.
- Vergi hariçtir. Enflasyon ortamında tutarlar eskir, oranlar ve mantık kalıcıdır; tablo yılda bir güncellenir.
Sık sorulanlar
Kâr marjı nasıl hesaplanır?
Kâr marjı = (satış fiyatı − maliyet) ÷ satış fiyatı × 100. Örneğin 150 TL’ye maliyetli bir ürünü 250 TL’ye satıyorsanız brüt kâr 100 TL, kâr marjı %40’tır. Marj, satış fiyatına göre hesaplanır; maliyete göre hesaplanan oran markup’tır (aynı örnekte %66,7).
Kâr marjı ile markup arasındaki fark nedir?
İkisi aynı kârı farklı paydaya bölerek anlatır: marj satış fiyatına, markup maliyete göre hesaplanır. Markup her zaman marjdan büyüktür. En sık hata, “%50 kâr koyuyorum” diyen birinin aslında %33 marjla satış yapmasıdır. Ürünü maliyetin yarısı kadar zamla satmak %50 markup, %33,3 marjdır.
Brüt marj, katkı marjı ve net marj nedir?
Brüt marj, satıştan yalnızca ürünün ya da hizmetin doğrudan maliyetini düşer. Katkı marjı, ciroyla birlikte artan diğer giderleri de (kart komisyonu, ambalaj, fire) düşer; sabit giderleri ödemek için geriye kalan paydır. Net kâr, katkıdan kira, personel gibi sabit giderler çıkınca bulunur. Karar için en işe yarayan rakam katkı marjıdır, çünkü başabaş cirosunu doğrudan verir.
İyi bir kâr marjı yüzde kaçtır?
Sektöre göre değişir; tek bir “iyi” oranı yoktur. Modelimizde brüt marj büfede %17, markette %25, kafede %62, spor salonunda %85’tir. Düşük marjlı iş yüksek ciro ister, yüksek marjlı iş yüksek sabit gider taşıyabilir. Kendi sektörünüzün marjını, bir sonraki bölümdeki tabloya bakarak ya da kira ve personelinizle birlikte hesaplayarak yorumlayın.
Başabaş cirosu nasıl bulunur?
Aylık sabit gideri katkı marjına bölün. 100.000 TL sabit gideri olan, katkı marjı %50 olan bir kafenin başabaş cirosu aylık 200.000 TL’dir. Katkı marjı %15 olan bir büfe için aynı sabit gider 666.667 TL ciro demektir; o rakama ulaşamayan büfe, ne kadar çalışırsa çalışsın zarar eder.
Bu konuyu tamamlayan yazılar
Fizibilite Raporu Nedir? Örnek Bir Dükkân Raporunun 10 Bölümü
Kira sözleşmesini imzalamadan önce “bu dükkân tutar mı?” sorusuna rakamla verilen cevap. Bir raporun 10 bölümü, eczane örneğiyle başabaş hesabı ve fizibilitede en sık yapılan 5 hata.
7 dkOkuİş Fikirleri 2026: 23 İşin Sermayesi, Rekabeti ve Marjı
Berber 180 bin TL ile açılıyor, spor salonu 3,5 milyon TL ile; ama marjları neredeyse aynı. 23 dükkân işini üç soruyla karşılaştırdık: ne kadar sermaye ister, kaç rakibi var, marjı ne?
7 dkOkuEczane Açma Şartları ve Gerekli Belgeler: Adım Adım Süreç
Eczane açmak parayla değil ilan tarihiyle başlıyor: ilçede 3.500 kişiye bir eczane kuralı, 30 günlük başvuru, 90 günlük evrak süresi ve mekân belgeleri. Hangi kural yönetmeliğin neresinden geliyor?
6 dkOkuBu yazı karar destek amaçlıdır; yatırım, vergi ya da muhasebe tavsiyesi değildir. Marjlar model varsayımıdır ve işletmeden işletmeye değişir.