İstanbul’da Kafe Açmak: 39 İlçenin Üçte Biri Tuzak

İki liste, neredeyse hiç örtüşmüyor

İstanbul’da kafe açacak biri genelde şunu sorar: hangi ilçede kafe az? Bu mantıklı bir soru ama eksik. Çünkü bir ilçede oturan insanla o ilçeye gündüz gelen insan aynı kişiler değil — ve kafeyi doyuran çoğu zaman ikincisi. İki ölçüyü yan yana koyduk:

İlk sekizde ortak olan yalnız iki ilçe: Güngören ve Esenler. İki ölçü arasındaki istatistiksel ilişki 0,005 — yani pratikte sıfır. Bir ilçede kişi başına kafe az olması, oraya gündüz akış olduğu anlamına gelmiyor.

Üç ilçe, üç farklı hikâye

Üçüncüsü bu yazının asıl uyarısı ve tek örnek değil. Rakipsizliğin neden çoğu zaman fırsat değil sinyal olduğunu ayrı bir yazıda anlatmıştık; gündüz nüfusunun ikamet nüfusundan nasıl ayrıştığını ise gündüz-gece makasında ölçmüştük.

39 ilçe, dört kadran

İlçeleri tek sıraya dizmek yanıltıyor. Bunun yerine iki ölçüyü birlikte okuduk: kişi/kafe İstanbul ortalaması 1.149, kafe başına akış ortalaması 100. Dört kadran çıkıyor.

Tablo kafe başına akışa göre sıralı. Hareket sütunu ilçeye gündüz ne kadar akış olduğunu (İstanbul ortalaması 100), akış/kafe ise o akışın mevcut kafe sayısına bölünmüş hâlini gösteriyor. † işaretli ilçelerde sezonluk ziyaretçi ikamet nüfusunda görünmez.

Tuzak kadranı neden bu kadar kalabalık?

On üç ilçe — İstanbul’un üçte biri — ikamet nüfusuna göre fırsat gibi görünüp gündüz akış almıyor. Bunlar rastgele dağılmış değil: Sultangazi, Sultanbeyli, Sancaktepe, Arnavutköy, Başakşehir gibi ağırlıkla yatak ilçeler. İnsanlar orada oturuyor ama gündüzü başka ilçede geçiriyor.

Bu, kafe için özel bir sorun. Market ya da fırın ikamet nüfusundan beslenir; kafe büyük ölçüde gündüz dışarıda olan insandan. Aynı ilçe bir market için makul, bir kafe için riskli olabilir — ölçüyü sektöre göre seçmek gerekir.

Esenyurt bu kadranın en dikkat çekici üyesi: 1 milyonu aşan nüfusuyla İstanbul’un en kalabalık ilçesi, kişi başına kafe sayısı da seyrek (1.929). Ama kafe başına akış 87 — ortalamanın altında. Kalabalık, tek başına müşteri demek değil.

Bu tabloyu nasıl kullanmalı?

Kadran bir kısayol, karar değil. Pratik sıralama şöyle: önce tuzak kadranındaki ilçeleri listeden çıkarın — oralarda gündüz akışı yok ve bunu iyi bir konsept de kurtarmıyor. Sonra çift fırsat ve gündüz fırsatı kadranları arasında bütçenize göre seçin: çift fırsat ilçelerinde kira daha ucuz, gündüz fırsatı ilçelerinde akış daha güçlü ama kira sert.

Son adım ilçe değil, sokak. Güngören’in 198’i ilçe ortalaması; o ilçenin içinde de akış toplandığı birkaç aks ve bomboş mahalleler var. Kira sözleşmesi ilçeyle değil, o dükkânla imzalanıyor.

İstanbul’un 12 il içindeki yerini ulusal kafe doygunluk haritasında karşılaştırmıştık. Maliyet tarafı kafe açma maliyeti rehberinde, kiranın ciroya oranı ise kira/ciro rehberinde.

Sık sorulanlar

Bu konuyu tamamlayan yazılar