Önce il sıralaması: şaşırtıcı derecede düz
Rakam “kişi başına eczane” değil, tersi: bir eczaneye düşen kişi sayısı. Küçük olan yoğun demek. İncelediğimiz 13 ilin ortalaması 2.455 kişi; en yoğun Antalya 1.869, en seyrek Kocaeli 3.055.
Bir eczaneye düşen ikamet nüfusu. 13 il, 19.544 eczane. Çubuk kısaldıkça il yoğunlaşır.
Aynı yöntemle kafeleri saydığımızda iller arası fark 3,2 kattı. Eczanede 1,6. Fark küçük çünkü eczane açılışı nüfus kuralına bağlı; arz serbest piyasadaki gibi kümelenemiyor. İl ortalamasına bakıp “Kocaeli boş, Antalya dolu” demek bu yüzden daha da yanıltıcı.
Asıl fark ilin içinde
Nüfusu 100 binin üzerindeki 117 ilçeyi tek tek karşılaştırdığımızda, il ortalamasının sakladığı makas ortaya çıkıyor. İl içi fark ortalama 2,1 kat; iller arası 1,6 kattan büyük.
| İl | İl içi fark | En yoğun ilçe | En seyrek ilçe |
|---|---|---|---|
| İstanbul | 4,1× | Kadıköy 1.035 | Kâğıthane 4.273 |
| Antalya | 2,6× | Manavgat 1.270 | Kepez 3.241 |
| Ankara | 2,6× | Çankaya 1.275 | Mamak 3.366 |
| İzmir | 2,4× | Konak 1.354 | Karabağlar 3.189 |
| Mersin | 2,0× | Akdeniz 1.529 | Toroslar 3.124 |
Örtüşme kanıtı: en yoğun il Antalya’nın Kepez ilçesinde 3.241 kişiye bir eczane düşüyor. Bu, en seyrek il Kocaeli’nin ortalamasından (3.055) bile seyrek. Antalya’nın en boş yeri, Kocaeli’nin ortalamasından daha az eczaneli.
İki uç: en yoğun ve en seyrek ilçeler
En yoğun 5
- İstanbul / Kadıköy1.035
- İstanbul / Fatih1.138
- Antalya / Manavgat1.270
- Ankara / Çankaya1.275
- İstanbul / Beşiktaş1.288
En seyrek 5
- İstanbul / Kâğıthane4.273
- Kocaeli / Çayırova3.656
- İstanbul / Sultanbeyli3.568
- İstanbul / Eyüpsultan3.557
- İstanbul / Arnavutköy3.443
Kişi sayısı bir eczaneye düşen ikamet nüfusu. Yoğun uçta merkez ilçeler (Kadıköy, Fatih, Çankaya, Beşiktaş), seyrek uçta büyük çevre ilçeler var.
Seyrek, düşük alım gücü demek mi?
İlk akla gelen itiraz bu: seyrek ilçe, eczanenin kâr edemeyeceği ilçe olabilir. Kontrol ettik. Alım gücü yükseldikçe eczane gerçekten sıklaşıyor (ilişki katsayısı −0,43), yani zengin ilçelerde eczane daha fazla. Ama ilişki zayıf. Aynı alım gücü bandındaki 15 ilçeye bakın: Manavgat’ta 1.270, Sancaktepe’de 3.313 kişiye bir eczane düşüyor. Aynı alım gücü, 2,6 kat fark.
Alım gücüne göre “olması gerekenden” seyrek kalan ilçeler, yani alım gücü yüksek ama eczanesi az olanlar şunlar:
| İlçe | Gerçek | Alım gücüne göre beklenen |
|---|---|---|
| İstanbul / Kâğıthane | 4.273 | 2.528 |
| İstanbul / Pendik | 3.434 | 2.466 |
| İstanbul / Eyüpsultan | 3.557 | 2.595 |
| Kocaeli / Gebze | 3.360 | 2.496 |
| İstanbul / Esenyurt | 3.329 | 2.467 |
| İstanbul / Başakşehir | 3.089 | 2.269 |
Altı ilçeden beşi İstanbul ve hepsi 400 bin kişiyi aşan kalabalık çevre ilçeler. Merkez ilçelerde eczane sıkışırken bu ilçelerde talep arzın önünde görünüyor.
Bu liste “orada eczane açılır” demek değil
Eczanede arz kurallarla sınırlı; seyrek bir ilçe, kota açık olan ilçe demek değildir ve bu kuralları mevzuat belirler. Bu yazı yalnızca talebin nerede arzdan önde gittiğini gösterir. Bir adresin ciroyu ne kadar taşıyacağı ise çok daha küçük bir ölçekte, yani sokak ve hastane ölçeğinde belli olur. Maliyet tarafı için eczane açma maliyeti yazımıza, hastane etkisi için İzmir eczane haritasına bakabilirsiniz.
İlçeyi seçtiniz; peki hangi nokta?
İl ve ilçe ortalaması kararı vermez. Gözünüze kestirdiğiniz noktayı haritada işaretleyin; çevredeki sağlık kurumlarını, rakipleri ve tahmini ciro potansiyelini görün.
Ücretsiz Analiz EtMeraklısına: bu rakamlar nasıl çıktı?
- İşletme envanterimizdeki eczane kayıtları ilçe bazında sayıldı, ilçelerin ikamet nüfusuna bölündü. Tekrarlayan kayıtlar elendi; kopya oranı binde birkaç düzeyinde.
- 13 ilin tamamında her ilçede eczane kaydı olduğu doğrulandı; eksik tarama nedeniyle dışarıda bırakılan il yok.
- İlçe listeleri nüfusu 100 binin üzerindeki 117 ilçeyle sınırlıdır; küçük ilçelerde tek eczane oranı çok oynak çıkar.
- Alım gücü karşılaştırması, ilçelerin sosyoekonomik endeksiyle yapıldı. “Beklenen” değer, alım gücüne göre ortalama ilçenin değeridir.
- Nüfus, ikamet nüfusudur: hastane ve iş merkezine gelen gündüz nüfusu eczane talebini artırır ama bu tabloya girmez.
Sık sorulanlar
Türkiye’de kaç kişiye bir eczane düşüyor?
İncelediğimiz 13 ilde (48 milyon kişi, 19.544 eczane) ortalama 2.455 kişiye bir eczane düşüyor. En yoğun il Antalya (1.869), en seyrek il Kocaeli (3.055). Bu ortalamalar, ilin içindeki farkı gizler: İstanbul’da en yoğun ilçe Kadıköy’de 1.035, en seyrek büyük ilçe Kâğıthane’de 4.273 kişiye bir eczane düşüyor.
Eczane sayısı neden iller arasında kafeden daha az değişiyor?
Kafe için 12 ilde fark 3,2 kat, eczane için 13 ilde 1,6 kat. Eczane sayısı ilçe nüfusuna göre sınırlı (ilçede en az 3.500 kişiye bir eczane) olduğu için arz serbest piyasadaki gibi dağılmıyor ve il ortalamaları birbirine yaklaşıyor. Ama aynı kural ilin içinde farkı kapatmıyor; İstanbul’un içinde fark hâlâ 4 kat.
Eczanesi az olan ilçede eczane açabilir miyim?
Kişi başına eczanenin az olması, kota açık demek değildir. Hangi ilçede yeni eczane açılabileceğini, ilçe nüfusuna göre kurum her yıl belirler ve ilan eder; kurallar güncellenebilir. Süreç için eczane açma şartları yazımıza bakın. Bu yazıdaki sıralama bir yön gösterir, hukuki uygunluk görüşü değildir. Güncel şartlar için bağlı olduğunuz il eczacı odasına başvurun.
Bu rakamlar nasıl hesaplandı?
İşletme envanterimizdeki eczane kayıtlarını ilçe bazında saydık, ilçelerin ikamet nüfusuna böldük ve nüfusu 100 binin üzerindeki 117 ilçeyi karşılaştırdık. Her ilin tüm ilçelerinde eczane kaydı olduğunu kontrol ettik; tekrarlayan kayıtlar elendi.
Bu konuyu tamamlayan yazılar
Eczane Açma Şartları ve Gerekli Belgeler: Adım Adım Süreç
Eczane açmak parayla değil ilan tarihiyle başlıyor: ilçede 3.500 kişiye bir eczane kuralı, 30 günlük başvuru, 90 günlük evrak süresi ve mekân belgeleri. Hangi kural yönetmeliğin neresinden geliyor?
6 dkOkuEczane Açma Maliyeti 2026: Açılış Bütçesi, Aylık Gider ve Başabaş
Sıfırdan açılış ~1,4 milyon TL, kota doluysa devir 2–3 milyon TL ve üstü. 100 m², iki personelli bir eczane günde ~31 reçetede başabaşa gelir; ama bu rakamda eczacının kendi maaşı yok.
5 dkOkuEczane Açmak: Hastanenin Yanı Gerçekten En İyi Yer mi?
Hastane kapısındaki eczanenin ortalama rakip sayısı 3,71; iki kilometre ötede 1,01. Kapı reçeteyi getiriyor ama getirdiği anda bölüyor. Buca’da 12 eczane 150 metreye sıkışmış.
7 dkOkuBu yazı karar destek amaçlıdır; yatırım tavsiyesi ya da hukuki görüş değildir. Eczane açılış şartları ve kota için il eczacı odanıza ve güncel mevzuata başvurun.